Το Ολοκαύτωμα στο Μεσόβουνο Κοζάνης από τη Βέρμαχτ , και οι ευθύνες ντόπιων "εθνικοφρόνων"

Μεσόβουνο Κοζάνης.
Εκατοικείτο από Ποντίους ,που τους είχαν εγαταστήσει εκεί πριν από μερικά  χρόνια,   στο πλαίσιο ανταλλαγής πληθυσμών με την Τουρκία.

Οι "εθνικόφρονες" Αρχές της περιοχής ,τους  χαρακτήριζαν συλλήβδην "κομμουνιστές" και με  άθλιες  ενέργειές τους  ουσιαστικά κάλεσαν  την Βέρμαχτ να δολοφονήσει εκατοντάδες  κατοίκους του Μεσοβουνίου. Είναι μία άλλη μαύρη ιστορία της  εθνικοφροσύνης....

Το Μεσόβουνο ήταν το πρώτο χωριό της ηπειρωτικής Ελλάδας που πήρε τα όπλα κατά των κατοχικών αρχών.Αλλά κι ένα από τα πρώτα χωριά ,που γνώρισαν τα μαζικά αντίποινα της Βέρμαχτ, με δύο διαδοχικά ολοκαυτώματα κι εκατοντάδες νεκρούς....

• Σαν σήμερα , στις 23 Οκτωβρίου  1941 ,έγινε  η μεγάλη σφαγή.

Τα ξημερώματα  το Μεσόβουνο περικυκλώθηκε  από 40 αυτοκίνητα με στρατιώτες της Βέρμαχτ, που ήρθαν επιτούτου από Φλώρινα, Εδεσσα και Θεσσαλονίκη. 

Συγκεντρώνουν όλους τους κατοίκους, διαχωρίζουν τους άντρες ηλικίας 16-69 χρόνων και δίνουν στα γυναικόπαιδα 2ωρη διορία να συγκεντρώσουν «όσα κινητά πράγματα δυνηθώσι». Τη μεταφορά τους στα Κομνηνά θα αναλάβει η χωροφυλακή...

Ακολουθεί η εκτέλεση, «ομαδικώς και δι' αυτομάτων όπλων», όλων των συλληφθέντων αντρών του χωριού. Η αναφορά του νομάρχη κάνει λόγο για 135 άτομα, αυτή της γερμανικής διοίκησης για 142.

Αλλες πηγές ανεβάζουν τους εκτελεσμένους σε 165.



Η τραγωδία έκλεισε με το ολοσχερές κάψιμο του χωριού «δι' εμπρηστικών βομβών, εκτός πέντε οικιών και της εκκλησίας». Τα περίπου 900 γυναικόπαιδα που επέζησαν, μεταφέρθηκαν στην Πτολεμαΐδα και διασκορπίστηκαν, «κατόπιν διαταγών των Γερμανικών Αρχών», στα χωριά του νομού, αλλά και στους νομούς Ημαθίας και Φλωρίνης -προς γενικότερο, προφανώς, παραδειγματισμό. Η νομαρχία Κοζάνης περιορίστηκε να τους διανείμει ένα «χρηματικόν βοήθημα 200 δρχ. κατ' άτομον» μαζί με «άρτον και τρόφιμα αναγκαιούντα διά την πορείαν των»,όπως αναφέρεται σε  έγγραφο της Νομαρχίας Κοζάνης και αποκάλυψε ο ΙΟΣ.

Εννιά μήνες αργότερα, το κομμουνιστοχώρι Μεσόβουνο δέχεται  άλλη μία φορά τη βία των κατακτητών και των συνεργατών τους. Γερμανικές μονάδες «επικουρούμεναι υπό Εθνικιστικών ομάδων», σημειώνει σε έκθεσή του ο κατοχικός επιθεωρητής νομαρχιών Μακεδονίας, Αθανάσιος Χρυσοχόου, πραγματοποιούν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στο Βέρμιο. Και συγκεκριμένα , στις 22 Απριλίου 1942, τμήματά τους περικυκλώνουν το χωριό, «φονεύοντα πάντα κάτοικον όστις επεχείρει έστω και εκ φόβου να διαφύγη, αδιακρίτως φύλου και ηλικίας».

 Αποτέλεσμα: 

• «Κατεστράφη παν ό,τι είχεν υπολειφθή εκ της κατά το έτος 1941 καταστροφής και παν ό,τι ανοικοδομήθη έκτοτε, καταστραφέντων εξ ολοκλήρου και δι' εμπρησμού όλων των οικιών, δημευθέντων των ζώων και χωρικών και φονευθέντων πολλών εκ των κατοίκων, οίτινες προσεπάθησαν να σωθώσι διά της φυγής. Περί τα 100 άτομα μεταφέρθησαν και ενεκλείσθησαν εις το Στρατόπεδον Συγκεντρώσεως Πτολεμαΐδος». 

Τον Ιούλιο του 1943, όταν περνά από κει ένας καπετάνιος του ΕΛΑΣ, πολλοί από τους κατοίκους έχουν επιστρέψει. «Αντί για σπίτια αντικρύσαμε σωρούς από πέτρες. Αυτοί που επέζησαν είχαν χτίσει μικρές καλύβες κοντά στα ερείπια. Γυναίκες μαυροφορεμένες και παιδιά με δίτροχα ομηρικά κάρα μεταφέρανε στάχυα στα αλώνια». 

Πηγή:iospress.gr & kozani.gr