Παγωμένα ψηλά βουνά και φαράγγια στον Πλούτωνα

Οσο περισσότερα στοιχεία φτάνουν από το «New Horizons» για τον Πλούτωνα τόσο μεγαλύτερη είναι η έκπληξη των επιστημόνων γι' αυτό τον μοναδικό πλανήτη που φαίνεται ότι διαθέτει ένα από τα πιο σύνθετα και γεμάτα ποικιλία τοπία στο ηλιακό μας σύστημα. Τα στοιχεία που έχει στείλει ο διαστημικός «ταξιδιώτης» μέχρι στιγμής είναι μόλις το ένα δέκατο όσων έχει συλλέξει, αλλά ο επικεφαλής της αποστολής, Αλαν Στερν, τα χαρακτηρίζει «απίθανα».
Ο μακρινός κόσμος του Πλούτωνα διαθέτει ψηλά παγωμένα βουνά, που φτάνουν σε ύψος τα 3.000 μέτρα, βαθιά φαράγγια, κρατήρες και επίπεδες επιφάνειες. «Το σύστημα του Πλούτωνα είναι πολύ πιο περίπλοκο απ' ό,τι ανέμενα», εξηγεί ο Στερν, που αποκαλεί τον πλανήτη-νάνο «μοναδικό». «Σαφώς ανταγωνίζεται τη Γη και τον Αρη και ίσως κατέχει την πρώτη θέση στο ηλιακό σύστημα από άποψη πολυπλοκότητας», καταλήγει. Οι εικόνες υψηλής ανάλυσης δείχνουν ότι η μπλε αύρα του πιθανότατα σημαίνει ότι ο Πλούτωνας κάποτε διέθετε πιο πυκνή ατμόσφαιρα, ενώ πιθανότατα είναι ενεργός. Υπάρχει μια μεγάλη έκταση που λέγεται «Sputnik Planum», η οποία δεν έχει κρατήρες.

Αυτό σημαίνει ότι κάποιο φαινόμενο συμβαίνει και εξομαλύνει την επιφάνεια του πλανήτη λειαίνοντας τους κρατήρες που προκύπτουν από τις προσκρούσεις διαφόρων μετεωριτών. «Εάν συμβαίνει αυτό, θα είναι πολύ περίεργο, διότι ως μικρός πλανήτης θα έπρεπε να έχει κρυώσει εδώ και πολύ καιρό και να μην έχει δραστηριότητα. Κι όμως έχει», σημειώνει ο καθηγητής Στερν.

Το ερώτημα
Το ερώτημα στο οποίο δεν έχουν ακόμη απάντηση είναι γιατί το έδαφος του Πλούτωνα παρουσιάζει τόσο μεγάλη ποικιλία.
Μια ερμηνεία για την ενεργό γεωλογική δραστηριότητα είναι ότι πιθανώς τροφοδοτείται από τη θερμότητα που γεννά η έκλυση ραδιενεργών στοιχείων από τα πετρώματα στο υπέδαφός του.

Ισως γι' αυτό οι επιφανειακοί πάγοι του φαίνονται πολύ μαλακοί, κάτι μοναδικό στο ηλιακό μας σύστημα. 

Ακόμη ένας γρίφος είναι η «καρδιά» που εμφανίζεται πάνω στον πλανήτη-νάνο και η σύνθεσή της. Εκτιμάται ότι είναι φτιαγμένη από σχετικά πρόσφατες αποθέσεις παγωμένου αζώτου. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι δορυφόροι του Πλούτωνα. Ο μεγαλύτερος, ο Χάρων, διαθέτει ένα τεράστιο σύστημα φαραγγιών μήκους άνω των 1.000 χιλιομέτρων.

Τα φεγγάρια
Οσον αφορά τους μικρότερους δορυφόρους :

• η Νυξ -που διαθέτει έναν περίεργο μεγάλο κόκκινο κρατήρα- έχει διαστάσεις 54 επί 41 επί 36 χιλιόμετρα, 
• η Υδρα 43 επί 33 χλμ., ενώ 
• ο Κέρβερος και η Στυξ είναι αρκετά μικρότεροι, αλλά τα ακριβή στοιχεία γι' αυτούς δεν έχουν φτάσει ακόμη στη Γη.

 Ολα τα μικρά φεγγάρια έχουν φωτεινές επιφάνειες και πιθανώς νερό σε μορφή πάγου.

Το μέγεθος του Πλούτωνα είναι ένα ακόμη ζήτημα. Το 2006 κρίθηκε ότι είναι πολύ μικρός και γι' αυτό «υποβιβάστηκε» σε πλανήτη-νάνο. Ωστόσο με τα νέα δεδομένα μάλλον η... φήμη του θα πρέπει να αποκατασταθεί και να αποκτήσει και πάλι τον τίτλο του πλανήτη.

ΜΑΡΙΑ ΑΔΑΜΙΔΟΥ ethnos.gr